12.07 - 13.10.2019
ŁAŹNIA 1
ul. Jaskółcza 1, Gdańsk - Dolne Miasto

Franciszka Themerson. Linie życia

Wystawa Franciszki Themerson, rysowniczki, malarki, scenografki i realizatorki filmowej jest jedną z ważniejszych ekspozycji prezentowanych w CSW ŁAŹNIA w 2019 roku.

wernisaż: piątek, 12 lipca o 18.00
kurator: Paweł Polit

Wystawa prezentuje twórczość malarską i rysunkową Franciszki Themerson z lat 50. i 60. Był to okres, w którym krystalizowała się formuła jej malarstwa łączącego ze sobą figurację z badaniem przestrzeni optycznej obrazu. Kompozycjom olejnym artystki, których narracje wyprowadzone są z gęstej faktury za pomocą dynamicznych przebiegów linii, towarzyszą prace na papierze – energetyczne rysunki z cykli Kaligramy i Ślady życia. Odbiorcy tych prac stają się świadkami procesu spontanicznego kształtowania się przedstawień, które wiążą ze sobą zmienność punktów widzenia i układów odniesienia.

 

 

Franciszka Themerson

Kilka notatek autobiograficznych

 

Franciszka Themerson była przypadkowo poczęta i należycie urodzona w Warszawie, w Polsce, w 1907 roku. Miała zwyczaj rysowania z furią na każdej dostępnej powierzchni i, w stosownym wieku trzech i pół roku, pokrywała strony ładnego papieru hordami aniołów i nocników. W wieku czterech lat zaczęła spędzać letnie miesiące na wybrzeżu Bałtyku, gdzie poświęcała cały czas ratowaniu wodorostów z rąk okrutnych chłopców. (O tych szlachetnych uczynkach przypomniał jej w 1943 roku jeden z nich, wówczas już w średnim wieku, pilot polskiego dywizjonu działającego w Londynie). W wieku pięciu lat, po zakończeniu okresu nocnikowego, zmieniła się w artystkę w stylu Art Nouveau, wypełniając swoje rysunki wiązankami lilii kopiowanych z książki Waltera Crane’a znalezionej w bibliotece ojca.[1] Po szczęśliwym zakończeniu tego okresu, również po przebyciu odry i szkarlatyny, wstąpiła w wieku jedenastu lat na Akademię Muzyczną w Warszawie[2] i zużyła stare pianino na kawałki. Nie pozwolono jej grać na fortepianie Bechsteina, więc miała w zwyczaju leżeć pod nim i czytać książki o Indianach. Gdy miała siedemnaście lat, opuściła szkołę muzyczną i wstąpiła na Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie by studiować malarstwo. Siedem lat później ukończyła studia z nagrodą za raczej nieokreślone obrazy. W tym czasie spotkała Stefana Themersona, którego poślubiła po stworzeniu wespół z nim dwóch filmów awangardowych. W ten sposób rozwijała się dalej, robiąc filmy, malując obrazy, itd., najpierw w Warszawie, potem w Paryżu, a od 1940 roku w Londynie. Wystawy, książki, twórczość teatralna. Dużo zachwytu i dużo rozpaczy. – Obrazy stały się białe.

 

[1] Autorka może mieć na myśli książkę Waltera Crane’a zatytułowaną A Floral Fantasy in an Old English Garden, Harper and Brothers, London 1899.

[2] W 1918 roku uczelnia, do której prawdopodobnie odnosi się artystka, przybrała nazwę „Konserwatorium Państwowe”; wcześniej nosiła nazwę „Instytut Muzyczny”.

 

Niniejsza wersja tekstu została zaczerpnięta z: Franciszka Themerson "Painting, Drawings and the Theatre Design", kat. wyst., Gruenebaum Gallery, New York 1978.

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Kolekcje: Themerson Estate, Muzeum Sztuki w Łodzi, Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Emigracji, Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Muzeum Narodowe w Gdańsku

Wystawa zorganizowana została we współpracy z Muzeum Sztuki w Łodzi

+ Więcej
Partnerzy
X
Zaloguj się
Nie pamiętam hasła